ZUBIXA

Oñati bere tradizioen gainbeheraren aurrean

Joan den irailaren 9an gure parrokiatik Arantzazura egindako erromesaldiak azken urteetako parte-hartzerik txikienetako bat izan zuen, txikiena izan ez bazen. Eta ez da gertakari isolatu bat. Gero eta jende gutxiago ikusten dugu Oñatiko Corpusaren ospakizunean edo San Migel egunean, eta erakundeen presentzia ere nabarmen murriztu da gure udalerriko ohiko ospakizun askotan.

Gure herriko ospakizun katolikoetan parte-hartzea, tamalez, urtez urte gutxitzen ari da. Gauza bera gertatzen da sakramentuen ospakizunarekin ere, mendeetan zehar katolizismoarekin lotura estua izan duen herri batean. Bakoitzaren sinesmen pertsonaletatik harago, aldaketa honek merezi duen galdera bat planteatzen du: zer gertatzen da tradizioak bizirik mantentzen dituen komunitatea desagertzen denean?

Zubixaren zenbaki honetan Magdalena ermitari buruzko erreportaje bat argitaratzen dugu. Santxolopetegi auzoaren eta Oñatiren historiari estuki lotutako lekua da, eta belaunaldiz belaunaldi ezkontzak eta bestelako erlijio-ospakizunak egin izan dira bertan. Gaur egun, ospakizun horietako batzuk desagertzeko arriskuan daude, eta, haiekin batera, gure herriko bizitzaren eta memoriaren zati bat ere bai.

Bere argi eta itzalekin, Eliza Katolikoa mendeetan zehar Oñatiko eta Euskal Herriko historiaren, kulturaren eta nortasunaren parte izan da. Gaur egun haren presentzia askoz txikiagoa da, baina gure ohitura, jai, eraikin, sinbolo eta komunitatea ulertzeko modu asko nekez azal daitezke Gizakia gure gizartearen erdigunean jarri duen ondare garrantzitsu hori gabe.

Aldi berean, gero eta joera handiagoa ikusten dugu gure tradizioak beren jatorri erlijiosotik bereizteko. Zilegi da gizarte bat aldatzea eta belaunaldi berriek fedea beste modu batean bizitzea. Baina gauza bat da gizarte baten bilakaera naturala edo eragindakoa, eta beste bat mendeetako tradizioak haiei jatorria eta zentzua eman zien edukirik gabeko ospakizun bihurtzea.

Ez da iraganera itzultzea, ezta Eliza Katolikoaren eragina, batzuetan, gehiegizkoa izan zitekeen garaiak idealizatzea ere. Kontua da gordetzea merezi duena gordetzen jakitea: ondarea, memoria, komunitate-sentimendua eta Gizaterian, onerako, arrasto sakona utzi duen tradizio kristau baten balioak.

Komunitate batek aurrera egin dezake bere memoriari uko egin gabe. Aldatu egin daiteke bere sustraiak ezabatu gabe. Eta etorkizunera ireki daiteke mendeetan zehar bere nortasunaren parte izan denaz lotsatu gabe.

Izan ere, belaunaldiz belaunaldi gurekin izan diren tradizioak eta fedea, bata bestearen atzetik, desagertzen uzten baditugu, Oñatik ez ditu ospakizun batzuk bakarrik galduko. Bere arimaren zati bat ere galduko du.

Pilota Oñatiko historiaren eta bizimoduaren parte izan da mendeetan zehar. Frontoiek, desafioek, klubek eta pilotari-belaunaldiek bizirik mantendu dute kirol hutsa baino askoz gehiago den tradizioa: gure memoria kolektiboaren parte den tradizioa

Pilota Oñatiko historiaren eta bizimoduaren parte izan da mendeetan zehar. Frontoiek, desafioek, klubek eta pilotari-belaunaldiek bizirik mantendu dute kirol hutsa baino askoz gehiago den tradizioa: gure memoria kolektiboaren parte den tradizioa

Bi kilometro eskasek bereizten dute Oñatiko erdigunea Madalena auzotik. Gaur egun Arrasate eta Bergara aldera doan errepidearen ertzean dagoen gune txiki bat da, baina egungo izenaren azpian askoz historia zaharragoa ezkutatzen da. Dokumentuek Erdi Aroaren amaieratik haren arrastoari jarraitzeko aukera ematen dute, eta erakusten dute toki bera mendeetan zehar Balenzategi edo Balantzategi, Urteaga, Magdalena edo Maala eta, azkenik, Sancholopeztegi izenez ezagutu izan dela.

Oñatin 1.850 txakur inguru egon daitezke, eta bikote askok —gazteek zein hain gazte ez direnek— seme edo alaba bat izatea erabakitzen dute etxean jada txakur bat dutenean. Orduan, galdera bera sortzen da askotan: nola erreakzionatuko du nire txakurrak haurra lehen aldiz ezagutzen duenean?
Kasu gehienetan, txakurren eta jaioberrien arteko bizikidetza bikaina izaten da, eta askotan lotura oso bereziak sortzen dira.

Badira gizarte batek bere ongizatearen zergatiei buruz galdetzeari uzten dion garaiak, bere ongizatea paisaiaren parte dela sinetsita amaitzen duelako.

Badira gizarte batek bere ongizatearen zergatiei buruz galdetzeari uzten dion garaiak, bere ongizatea paisaiaren parte dela sinetsita amaitzen duelako.

Mugimendu hau, nahiz eta lagun piloa bildu dauen zaletasun legez oraindik barria izan, gizarte-errealitate inportante legez errotu da gure artean. Sareetako eragileek be izan dabe horretan zerikusia: ….